Wanneer een bijstandsgerechtigde werkt naast zijn uitkering of ook een andere uitkering ontvangt, moeten deze inkomsten worden verrekend met de bijstandsuitkering. Hieronder vallen onder meer inkomsten uit (parttime) arbeid en uitkeringen zoals WW en AOW. In de Participatiewet in Balans wordt het verrekenproces meer geüniformeerd en daarmee vereenvoudigd.
Deze nieuwe manier van inkomsten verrekenen gaat in vanaf 1 januari 2027. De Regeling Participatiewet, IOAW en IOAZ is gewijzigd en schrijft precies voor hoe het netto-inkomen naast de bijstand moet worden vastgesteld. Daarnaast geeft de gewijzigde regeling instructies voor uniforme verrekening van de eindejaarsuitkering, vakantietoeslag en individueel keuzebudget.
Om gemeenten te ondersteunen in het uniform verrekenen van inkomsten heeft BIDN samen met gemeenten de dienst Ondersteuning Inkomstenverrekening Bijstand (OIB) ontwikkeld. OIB levert wekelijks aan gemeenten een lijst met alle nieuwe of gewijzigde inkomsten die in de Polisadministratie van het UWV door werkgevers zijn opgevoerd. Met deze informatie kunnen gemeenten inkomsten verrekenen. In veel gevallen hoeft de bijstandsgerechtigde daardoor geen inkomensspecificatie meer aan te leveren.
Bijstandsgerechtigden hebben vaak te maken met wisselende inkomsten. Als deze niet op tijd en correct worden verwerkt, kan dit leiden tot terugvorderingen of tekorten. OIB maakt het mogelijk voor gemeenten om inkomsten te verrekenen zonder dat de bijstandsgerechtigde een inkomensspecificatie aan hoeft te leveren. Doordat de inkomensgegevens in het OIB bestand digitaal aangeleverd worden, is het mogelijk voor gemeenten om automatisch inkomsten te verrekenen. Dit vermindert fouten en versnelt het proces, waardoor mensen eerder duidelijkheid hebben over hun bijstandsuitkering. Dat voorkomt schulden, vergroot het vertrouwen in de overheid en maakt het aantrekkelijker om (deeltijd) te werken. Zo draagt deze aanpak bij aan een stabieler inkomen en een betere stap richting werk.
In de Polisadministratie van het UWV wordt informatie over loon, uitkeringen en pensioenen geregistreerd. BIDN bevraagt wekelijks alle Burgerservicenummers in de Polisadministratie van mensen die een bijstandsuitkering ontvangen. Hierbij controleert BIDN of er nieuwe of gewijzigde inkomensgegevens van bijstandsgerechtigden bekend zijn. De bruto gegevens worden voorzien van een netto berekening en zo wordt van deze gegevens bruikbare informatie gemaakt. Hiermee krijgt de gemeente sneller inzicht in nieuwe of gewijzigde inkomsten. Indien uw gemeente gebruik wil maken van OIB dan kan dit worden aangezet op ons beveiligde portaal, waarna de OIB lijsten de daaropvolgende maand te downloaden zijn.
Op 1 januari 2026 is het wetsvoorstel Participatiewet in Balans’ in werking getreden. De maatregelen die betrekking hebben op ‘uniform verrekenen van inkomsten’ worden per 1 januari 2027 van kracht. Belangrijk hierbij te vermelden is dat gemeenten de uniforme verreken methode al wel in mogen zetten en dus de informatie die in de OIB bestanden staat mogen gebruiken voor het verrekenen van inkomsten (zie gedoogconstructie). Om OIB aan te laten sluiten op de nieuwe wet heeft BIDN vanaf januari 2026 wijzigingen doorgevoerd op het product OIB.
