OIB: Eerlijkere verrekening van inkomsten in de bijstand

BIDN ontwikkelde samen met gemeenten de dienst Ondersteuning Inkomstenverrekening Bijstand (OIB). Een nieuwe manier om wisselende inkomsten te verrekenen bij mensen in de bijstand. Hierdoor worden inkomsten sneller en automatisch verwerkt. Dat voorkomt schulden, vergroot het vertrouwen in de overheid en maakt het aantrekkelijker om (deeltijd) te werken. Zo draagt deze aanpak bij aan een stabieler inkomen en een betere stap richting werk.

Wat is de Ondersteuning Inkomstenverrekening Bijstand (OIB)?

De OIB helpt gemeenten om inkomsten uit uitkeringen, pensioenen én werk automatisch te verwerken. Sinds november 2024 gebeurt dit al voor uitkeringen en particuliere pensioenen. Begin 2025 volgen de eerste gemeenten die ook inkomsten uit werk automatisch kunnen invoeren. Dit vermindert fouten en versnelt het proces, waardoor mensen eerder duidelijkheid hebben over hun bijstandsuitkering.

Waarom is dit belangrijk?

Mensen in de bijstand hebben vaak te maken met wisselende inkomsten. Als deze niet op tijd en correct worden verwerkt, kan dit leiden tot terugvorderingen of tekorten. Dankzij OIB kunnen gemeenten sneller handelen en eerder het gesprek aangaan bij afwijkende inkomenssignalen. Dat geeft rust en zekerheid.

Hoe werkt het?

BIDN wisselt via gemeenten maandelijks gegevens uit met de UWV Polisadministratie. Hierin staat informatie over loon, uitkeringen en pensioenen van iedereen die in Nederland verzekerd is. Deze informatie wordt geanalyseerd en teruggekoppeld aan gemeenten, zodat zij snel inzicht krijgen in nieuwe of gewijzigde inkomsten. Die gegevens worden aangeboden in overzichtelijke lijsten.

Wijzigingen per januari 2026 vanwege Participatiewet in Balans 

Op 1 januari 2026 treedt het wetsvoorstel Participatiewet in Balans’ in werking. De maatregelen die betrekking hebben op ‘uniform verrekenen van inkomsten’ worden pas een jaar later officieel van kracht.

Het is het op basis van een gedoogconstructie voor gemeenten vanaf 2026 al wel mogelijk om te beginnen met de implementatie van de verschillende onderdelen. Om gemeenten gedurende de transitieperiode te ondersteunen, voert BIDN vanaf januari 2026 wijzigingen door op het product ‘Ondersteuning Inkomstenverrekening Bijstand’ (OIB).