Gerichtere informatie, beter helpen

Passende ondersteuning

Een inwoner met een schuld vanuit de bijstand heeft niet alleen behoefte aan een correcte administratie, maar vooral aan duidelijkheid en passende ondersteuning. Voor gemeenten is het daarom belangrijk om goed zicht te hebben op de financiële situatie van inwoners met een bijstandsschuld.

De informatiedienst Bijstandsdebiteuren van BIDN helpt gemeenten daarbij. De dienst vergelijkt periodiek gegevens en geeft een signaal wanneer de financiële situatie van een debiteur verandert. Gemeenten kunnen dit signaal gebruiken om gericht contact op te nemen, aanvullende informatie op te vragen en te beoordelen of actie nodig is.

Het doel is nadrukkelijk niet om zoveel mogelijk informatie te verzamelen. Juist door vooraf te bepalen welke inwoners en welke veranderingen relevant zijn, kunnen gemeenten gericht werken en inwoners beter ondersteunen.

Weener XL van de gemeente ’s-Hertogenbosch heeft hiervoor een zorgvuldig werkproces ingericht. We spraken hierover met Joyce Plomp, projectleider Sociaal Domein bij de gemeente ’s-Hertogenbosch, en Liselotte van Doleweerd, leidinggevende van de gemeente ’s-Hertogenbosch.

Alleen informatie die er echt toe doet

’s-Hertogenbosch heeft ongeveer 930 debiteuren met een schuld vanuit de bijstand. Toch worden niet al deze debiteuren meegenomen in de gegevensvergelijking met BIDN. De gemeente selecteert vooraf een specifieke groep van ongeveer 360 debiteuren.

Daarvoor zijn duidelijke criteria opgesteld. Zo worden bijvoorbeeld mensen met een interne verrekening, beslag op hun inkomen en bepaalde groepen binnen de bijzondere bijstand uitgesloten. Ook wordt gekeken naar de duur van de schuld.

Die werkwijze is gebaseerd op een analyse van de signalen die de gemeente gedurende een jaar ontving. De gemeente onderzocht welke signalen uiteindelijk daadwerkelijk tot actie leidden en welke signalen achteraf niet relevant bleken.

Joyce :“We hebben een jaar lang de bestanden en signalen met elkaar vergeleken. We wilden weten: welke signalen krijgen we binnen waar we achteraf niets mee doen? En konden we dat vooraf al weten?”

Op basis daarvan is de selectie steeds verder aangescherpt. Het uitgangspunt: niet meer informatie dan nodig, maar precies de informatie die relevant is.

Van signaal naar gericht handelen

De geselecteerde gegevens worden via BIDN vergeleken. De retourbestanden worden vervolgens verwerkt door de beheerders van de gemeente. Als er een relevant signaal is, wordt op klantniveau een proces aangemaakt voor de medewerker.

De medewerker krijgt daarmee niet een groot bestand met gegevens, maar alleen de informatie die nodig is om met een specifieke inwoner aan de slag te gaan. Zijn er meerdere signalen over dezelfde inwoner, dan worden die door de gemeente zelf samengevoegd.

Dat maakt de verwerking niet alleen overzichtelijker, maar helpt ook om zorgvuldig met persoonsgegevens om te gaan.

De winst zit vooral bij de inwoner

De gemeente verwacht van Bijstandsdebiteuren niet zozeer een grote tijdsbesparing voor medewerkers. De belangrijkste winst zit volgens Liselotte van Doleweerd in de kwaliteit van het proces.

Liselotte : “We zijn niet zozeer sneller geworden. De winst zit erin dat we nu vastleggen waar we naar kijken en waarom. Daarmee kunnen we aantonen dat ons proces goed is ingericht.”

De gemeente hoeft daardoor niet langer standaard na bijvoorbeeld één of drie jaar een volledige hercontrole uit te voeren. Er wordt gericht gekeken wanneer daar aanleiding voor is.

Dat levert vooral een kwalitatieve winst op voor de inwoner.

Een beter gesprek

Een belangrijk voordeel is dat medewerkers dankzij de signalen gerichter contact kunnen opnemen. In plaats van een inwoner algemeen om allerlei informatie te vragen, kan de medewerker aansluiten bij wat er daadwerkelijk is veranderd.

“We kunnen nu veel gerichter uitvragen. In plaats van een blanco informatieformulier te sturen, weten we waar we verder op moeten vragen”, aldus Liselotte.

Dat maakt het gesprek concreter en voorkomt dat inwoners onnodig informatie moeten aanleveren.

“Als inwoner zou ik daar blijer van worden. Je krijgt een andere, gerichtere vraag, omdat de gemeente al weet waar iets is veranderd.”

Daarmee wordt informatievoorziening uiteindelijk een middel om het contact tussen gemeente en inwoner beter te maken.

Ook bewust minder signalen

’s-Hertogenbosch heeft daarom bewust keuzes gemaakt in de instellingen van Bijstandsdebiteuren. Zo werkt de gemeente met een drempelwaarde. Kleine inkomensveranderingen leiden niet automatisch tot een signaal.

Joyce: “Een tientje meer verdienen betekent niet automatisch dat je ook een tientje meer moet gaan innen.”

Ook rond vakantiegeld en de eindejaarsuitkering wordt de drempelwaarde aangepast om te voorkomen dat voorspelbare inkomensveranderingen onnodig veel signalen opleveren. Dit levert ook direct een wens op aan BIDN: maak het mogelijk om bijzonder loon weg te filteren in de signalen.

Hetzelfde principe geldt voor andere signalen. Zo wil de gemeente alleen bij niet-betalers een melding ontvangen wanneer sprake is van een “duur”  voertuig.

Van gegevens naar maatschappelijke waarde

De aanpak van ’s-Hertogenbosch laat zien dat de waarde van Bijstandsdebiteuren niet alleen zit in de gegevens die beschikbaar komen, maar vooral in wat je ermee doet.

Door vooraf scherpe keuzes te maken, ontvangt de gemeente alleen relevante signalen. Medewerkers kunnen daardoor gerichter handelen, het proces is beter vastgelegd en inwoners worden alleen benaderd wanneer daar aanleiding voor is.

Van gegevens naar inzicht en een beter gesprek met de inwoner: Dat is de maatschappelijke meerwaarde van Bijstandsdebiteuren.

Ook aan de slag met Bijstandsdebiteuren?

Wilt u weten hoe uw gemeente de dienstverlening kan inzetten om meer gericht zicht te krijgen op inwoners met een bijstandsschuld? Neem dan contact op met BIDN via atamminga@bidn.nl